پژوهش‌های نوین در مطالعات تاریخ اسلام و ایران

پژوهش‌های نوین در مطالعات تاریخ اسلام و ایران

تحلیل قیام «الهادی الی الحق» در یمن بر اساس نظریه بسیج چارلز تیلی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشجوی دکتری تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
چکیده
یمن به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص، همسایگی با حجاز، وجود قبایل تاثیر گذار در تمامی رخدادهای صدر اسلام و محفل اندیشه های مختلف اسلامی اهمیت ویژه ای دارد. از جمله مهم ترین نقاط تاریخی یمن که در تحولات آینده آن اثر مستقیم نهاد، قیام یحیی بن الحسین الهادی الی الحق موسس حکومت زیدیان در یمن است. این قیام و حرکت از جانب الهادی سبب گشت تا حکومتی هزار ساله در یمن شکل گیرد که از جانب آن اندیشه شیعی زیدی در عالم اسلام ترویج و ماندگاری داشته باشد. مقاله حاضر در پی پاسخ به این پرسش برآمده است که ویژگی ها و کنش های قیام الهادی چگونه توانست به موفقیت برسد؟ برای پاسخ به این پرسش از نظریه بسیج چارلز تیلی استفاده شده تا تحلیلی دقیق در این مسئله به دست آید. فرضیه های مطرحی که وجود دارد، استفاده الهادی و یارانش از گونه های مختلف و بسیج منابع برای انجام کنش در برابر دشمنان و مخالفانشان برای دستیابی به آرمان های قیام است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Analysis of the "Al- Hadi llya-Haq" Uprising in Yemen Based on Charles Tilly's Mobilization Theory

نویسنده English

Mohammad Gerami khoramabad
PhD student in History, Faculty of Literature and Humanities, Tarbiat Modares University, TEHRAN, IRAN
چکیده English

Yemen is of particular importance due to its special geographical location, its proximity to the Hijaz, the presence of tribes that were influential in all the events of early Islam, and the circle of various Islamic ideas. Among the most important historical points in Yemen that had a direct impact on its future developments is the uprising of Yahya ibn al-Hussein al-Hadi to al-Haqq, the founder of the Zaydi government in Yemen. This uprising and movement on the part of al-Hadi led to the formation of a thousand-year-old government in Yemen, from which the Zaydi Shiite thought was promoted and perpetuated in the Islamic world. The present article seeks to answer the question of how the characteristics and actions of al-Hadi's uprising were able to achieve success? To answer this question, Charles Tilly's mobilization theory has been used to obtain a detailed analysis of this issue. The prevailing hypotheses are that al-Hadi and his followers used various types and mobilized resources to take action against their enemies and opponents to achieve the ideals of the uprising.

کلیدواژه‌ها English

Mobilization
collective action
uprising
Charles Tilly
Al-Hadi Ilya-Haq
Yemen
- ابن­الحسین بن القاسم، یحیی، غایة الامانی فی اخبار القطر الیمانی. قاهره: دارالکاتب العربی للطباعة و النشر، 1388.
- پناهی، محمد حسین، نظریه­های انقلاب: وقوع، فرآیند، پیامدها، تهران: سمت، 1389.
- تیلور، استن، انقلاب­ها و علوم اجتماعی، ترجمه علی مرشدی زاد، تهران: دانشگاه شاهد، 1388.
- تیلی، چارلز، از بسیج تا انقلاب، ترجمه علی مرشدی­زاد، تهران: پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، 1385.
- خزرجی انصاری،علی، العسجد المسبوک فیمن ولی الیمن من الملوک، صنعا: وزارة الاعلام و الثقافة- دار الکتب، چاپ دوم، 1401.
- الرسی، یحیی­بن­الحسین، الاحکام فی الحلال و الحرام، صنعا: مکتبة بدر للطباعة و النشر و التوزیع، چاپ دوم، 1434ق.
- الشمیری، فواد، تاریخ الیمن سیاسیا و اعلامیا من خلال النقود العربیة الاسلامیة للفترة مابین القرنین الثالث و التاسع من الهجریین(15-9م)، صنعا: اصدارات وزارة الثقافة و السیاحة، 1425ق.
- شیبانی، علی، الیمن مکانتها فی القرآن و السنة، صنعا: مکتبة خالد بن ولید، 1424ق.
- شیبانی زبیدی، عبدالرحمن، قرة العیون باخبار الیمن المیمون، صنعا: مکتبة الارشاد، 1427ق.
- طبری صنعانی،احمد، تاریخ صنعا، صنعا: مکتبة السنحانی، بی­تا.
- علوی عباسی،علی، سیرة الهادی الی الحق یحیی بن الحسین. بی‌جا: بی‌نا، بی­تا.
- علوی­عباسی، علی، سیرة الامام الهادی الی الحق یحیی بن الحسین بن القاسم بن ابراهیم، صنعا: مرکز شهارة للدراسات و البحوث، 1443ق.
- المطاع،احمد، تاریخ الیمن الاسلامی من سنة 204ق الی سنة 1006، بیروت: دارالتنویر للطباعة و النشر، 1407ق.
- الیمانی، عبدالباقی، بهجة­الزمن­فی­تاریخ­الیمن، ریاض: دارالصمیعی، 1433ق.

  • تاریخ دریافت 23 فروردین 1404
  • تاریخ بازنگری 06 اردیبهشت 1404
  • تاریخ پذیرش 10 اردیبهشت 1404
  • تاریخ انتشار 01 بهمن 1403