پژوهش‌های نوین در مطالعات تاریخ اسلام و ایران

پژوهش‌های نوین در مطالعات تاریخ اسلام و ایران

بررسی عوامل موثر بر افزایش بهره‌وری از موقوفات تاریخی شهرستان کاشان

نوع مقاله : ترویجی

نویسندگان
1 استادیار گروه آموزشی جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران
2 استادیار گروه شهرسازی، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران
3 دکتری جغرافیا و پژوهشگر جهاد دانشگاهی لرستان، خرم آباد، ایران
چکیده
فرهنگ وقف که در سنت اسلامی ریشه دارد، در طول تاریخ نقش موثری در شکل دادن به جوامع و ارتقای رفاه اجتماعی داشته است. در سال های اخیر، علاقه فزاینده ای به مطالعه گسترش فرهنگ وقف و موقوفات تاریخی در مناطق مختلف از جمله شهرستان کاشان وجود داشته است. هدف این پژوهش بررسی عوامل مؤثر بر افزایش بهره وری از موقوفات تاریخی در شهرستان کاشان و تأثیر آن بر توسعه جامعه است. روش تحقیق از نوع توصیفی- تحلیلی بوده و جمع ‏آوری داده ‏ها و اطلاعات به ‌صورت اسنادی و پیمایشی است. با توجه به ماهیت موضوع و اهداف پژوهش، نوع تحقیق کاربردی است. در بخش مطالعات کتابخانه‌ای، به بررسی مقالات صورت گرفته و در بخش مطالعات میدانی نیز از پرسش‌نامه‏ محقق‌ساخته استفاده شده است. قلمرو مورد مطالعه موقوفات تاریخی، محدوده شهرستان کاشان است و جامعه آماری تحقیق، روحانیون و طلبه هایی هستند تحت پوشش مرکز خدمات حوزه علمیه کاشان که شامل 19 حوزه علمیه و تعداد 5792 روحانی زن و مرد می باشد. حجم نمونه براساس فرمول نمونه گیری تعداد 116 نفر تعیین شد. یافته های تحقیق نشان می دهد متغیر میزان نقش مسئولین، مدیران و شناسایی نیازها و کمبودهای موقوفات موجود، دو عامل موثر بر افزایش بهره وری در محدوده موقوفات تاریخی شهرستان کاشان هستند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Investigating factors affecting the productivity of historical endowments of Kashan city

نویسندگان English

Amir Hoseinianrad 1
Hekmat Amiri 2
Maryam Beyranvandzadeh 3
1 Assistant Professor, Department of Geography, Faculty of Humanities, Lorestan University, KHORAMABAD, IRAN
2 Assistant Professor, Department of Urban Planning, Faculty of Technical Engineering, Lorestan University, KHORAMABAD, IRAN
3 PhD in Geography and researcher at Lorestan University Jihad, KHORAMABAD, IRAN
چکیده English

The culture of endowment, which is rooted in Islamic tradition, has played an effective role in shaping societies and promoting social welfare throughout history. In recent years, there has been a growing interest in studying the spread of the culture of endowment and historical endowments in various regions, including Kashan city. The aim of this research is to investigate the factors affecting the increase in the productivity of historical endowments in Kashan city and its impact on the development of society. The research method is descriptive-analytical and data and information are collected in the form of documents and surveys. Given the nature of the subject and objectives of the research, the type of research is applied. In the library studies section, articles were reviewed, and in the field studies section, a researcher-made questionnaire was used. The study area of ​​historical endowments is the area of ​​Kashan city, and the statistical population of the research is clerics and students covered by the Kashan Seminary Service Center, which includes 19 seminaries and 5,792 male and female clerics. The sample size was determined as 116 people based on the sampling formula. The research findings show that the variable of the role of officials and managers and the identification of needs and deficiencies of existing endowments are two factors effective in increasing productivity within the historical endowments of Kashan city.

کلیدواژه‌ها English

Productivity
endowment
historical endowments
managers
Kashan
- اکبری، ابوالفضل، حسین بهروان، محسن نوغانی دخت بهمنی و احمدرضا اصغرپور ماسوله، «تحلیل جامعه شناختی تاثیر نهاد وقف بر توسعه در شهر مشهد (مطالعۀ تطبیقی- تاریخی دوره­های تیموری، صفویه و پهلوی)». مجله علوم اجتماعی، دوره 19، شماره 1 (39)، فروردین 1401، صص 1-32.
- ایرانمنش، محمد علی، جعفر هزارجریبی، وجه الله قربانی­زاده و محمدتقی کرمی­قهی، «آسیب‌شناسی موانع تحقق و اثربخشی جایگاه موقوفات در رفاه اجتماعی»، دوفصلنامه بررسی مسائل اجتماعی ایران، شماره 2، پاییز و زمستان 1400، صص 329-424.
- پوراحمد، احمد، ایوب منوچهری میاندوآب، حسین رفیعی­مهر و عارف آقاصفری، «بررسی نقش وقف در توسعه و ساماندهی فضایی شهرها (مطالعه موردی: شهر لالجین)»، فصلنامه مطالعات شهر ایرانی اسلامی، شماره12، تابستان 1392، صص 5- 14.
- پوریامین، سالومه، «عوامل موثر بر کاهش سنت حسنه وقف و ارایه راهکارهای نوین جهت احیا آن»، فصلنامه تحقیقات جدید در علوم انسانی، شماره 17، 1398، صص 207- 234.
- حسینی اشکوری، سید صادق، اسناد وقف­نامه­ها و حبس نامه­ها مزرعه خرم‌آباد: آران کاشان، تهران: مجمع ذخائر اسلامی، 1401.
- خبرگزاری رسا، شهرستان کاشان رتبه نخست موقوفات استان اصفهان را دارد، آدرس: https://rasanews.ir/001HrB 1394.
- عباسی، علی اکبر، «نقش و جایگاه وقف در توسعه آموزش در زهان وقف کتاب، ساخت مدرسه، پرداخت مستمری معلمان»، اولین همایش ملی کارکرد وقف در توسعه انسانی با تاکید بر وقف علمی، 1398، بیرجند.
- فخاری، مجتبی، «بررسی تاثیر وقف بر توسعه اقتصادی شهر خمینی شهر»، دومین همایش ملی خیر ماندگار، 1397، تهران.
- فلاح تفتی، سمیه و محمد اکبرنژاد، «کارکردهای آموزشی و پرورشی وقف»، دومین کنفرانس بین­المللی علوم رفتاری و مطالعات اجتماعی، 1394، استانبول.
- فهیمی تبار، حمیدرضا، «آسیب شناسی فرهنگ وقف با استفاد از سنت»، همایش ملی وقف با تاکید بر آموزش عالی، 1391، دانشگاه کاشان.
- کریمی، یحیی، «بهره­وری موقوفات موانع راهکارها»، مجله وقف میراث جاوید، شماره 31 و 32، 1379، صص 117- 124.
- کیاکجوری، داود و یاسمن چریانی زنجانی، «تاثیر تبلیغات رسانه و دین­داری اسلامی بر مشارکت در خیرات و وقف با در نظر گرفتن نقش میانجی نگرش خیران در میان خیران مدرسه ساز»، پژوهشنامه مطالعات وقف و امور خیریه، دوره 2، شماره 2، 1403.
- مروتی، مرضیه، «جایگاه وقف و امور خیر در ترویج و توسعه دانش: یک بررسی متون»، اولین همایش ملی خیر ماندگار، 1395، تهران.
 
- Akbari, S., Hesari, M. M., Rad, V. S., & Rad, H. S. A Framework for Accessing Funds through Charitable Assignment of Property. International Journal of Management, Accounting & Economics, 2015.2(7).
- Amanat, M., & Mottahedeh, R. P. Medieval Kashan: crossroads of commerce and culture. Eurasian Studies, 16(1-2),2018, 395-429.
- Ebbe. K. Infrastructure and Heritage Conservation: Opportunities for urban revitalization and economic development, DIRECTIONS in Urban Development.  2009. publisher: world Bank.
- Getz, M. Endowment. The Bottom Line, 4(2),1991, 37-41.
- Khalifa, S.  Endowments, Culture and Economic Development. Review of Development Economics, 21(3), 2017, 664-677.
- Taufik, F. Implications Status Alteration and Nāẓir Position on Wealth Endowments Producivity. International Journal of Nusantara Islam5(1), 2017. 23-36.

  • تاریخ دریافت 03 آبان 1403
  • تاریخ بازنگری 05 بهمن 1403
  • تاریخ پذیرش 06 بهمن 1403
  • تاریخ انتشار 01 بهمن 1403