پژوهش‌های نوین در مطالعات تاریخ اسلام و ایران

پژوهش‌های نوین در مطالعات تاریخ اسلام و ایران

خانواده در دوره ساسانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه آموزشی تاریخ و باستان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران
چکیده
با تأسیس دولت ساسانی در سال 224 میلادی توسط اردشیر بابکان، تحول عمده ای در کشور ایران به وجود آمد. از نظر اقتصادی، ایران به توسعه زیادی رسید و محصولات کشاورزی رشد فوق العاده یافت. بخش عمده جاده ابریشم در دست شاهان ساسانی بود؛ آنجا که سکه های ایرانی که در نقاط مختلف جهان پیدا شده اند نشانه نفوذ بازرگانان و تجار ایرانی در این مناطق می باشد.
روش پژوهش به صورت توصیفی- تحلیلی و روش گردآوری مطالب کتابخانه ای و استفاده از منابع و مآخذ معتبر تاریخی می باشد. سوال پژوهش این است که خانواده چه تاثیری بر اقتصاد دوره ساسانی گذاشته است؟ فرضیه پژوهش این است که خانواده در دوره ساسانی از نظر اقتصادی دارای کارکرد تولیدی و مصرفی بود. برعکس خانواده امروزی که بیشتر مصرف کننده کالا می باشد، در دوره مورد نظر خانواده ها هم تولید کننده و هم مصرف کننده محصولات بودند. بخش عمده محصولات کشاورزی، صنایع ریسندگی و بافندگی، پیشه ها و مشاغل گوناگون توسط اعضای خانواده انجام می گرفت. از دیگر تأثیر نهاد خانواده بر اقتصاد دوره ساسانی مسئله خویشکاری یعنی انجام شغل پدر توسط فرزندان بوده است. هنگامی که فرزندان به سن رشد می رسیدند توسط پدر به کارگاه برده شده و به این ترتیب حرفه نیاکان خود را ادامه می دادند. مسئله خویشکاری باعث می شد مشاغل در طول قرن ها در میان یک خانواده ادامه یابد و به تخصصی شدن مشاغل بینجامد. بدین صورت خانواده ها با تولید محصولات گوناگون به پیشرفت اقتصاد دوره ساسانی کمک می نمودند. علاوه بر این سالیانه مبالغ هنگفتی به صورت مالیات و باج سرانه توسط اعضای خانواده ها به دولت ساسانی پرداخت می شد که نتیجه آن انباشت خزانه دولت و رونق جامعه بود.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Family in the Sassanid period

نویسنده English

Karim Golshanirad
Assistant Professor, Department of History and Archaeology, Faculty of Literature and Humanities, Lorestan University, KHORAMABAD, IRAN
چکیده English

With the establishment of the Sassanid dynasty in 224 AD by Ardashir Babakan, a major transformation took place in Iran. Economically, Iran achieved great development and agricultural products grew tremendously. The majority of the Silk Road was in the hands of the Sassanid kings. Since Iranian coins found in different parts of the world are a sign of the influence of Iranian merchants and traders in these regions.
The research method is descriptive-analytical and the method of collecting library materials and using reliable historical sources and references. The research question is what impact did the family have on the economy of the Sassanid period? The research hypothesis is that the family in the Sassanid period had a productive and consumer function in terms of economy. Unlike today's family, which is mostly a consumer of goods, in the period in question families were both producers and consumers of products. The majority of agricultural products, spinning and weaving industries, various professions and jobs were carried out by family members. Another impact of the family institution on the economy of the Sassanid period was the issue of self-employment, i.e. children doing the father's job. When the children reached adulthood, they were taken to the workshop by their father and thus continued the profession of their ancestors. The issue of self-employment caused jobs to continue within a family for centuries and led to the specialization of jobs. In this way, families contributed to the development of the Sassanid economy by producing various products. In addition, huge amounts of money were paid annually to the Sassanid government in the form of taxes and tributes per capita by family members, which resulted in the accumulation of the state treasury and the prosperity of society.

کلیدواژه‌ها English

Economy
Family
Agriculture
Producer
Consumer
Tax
- ابن­اثیر، عزالدین، تاریخ کامل، ترجمه حسین روحانی، تهران: اساطیر، 1374.
- احمدی، اشرف، قانون و دادگستری در شاهنشاهی ایران باستان، تهران: وزارت فرهنگ و هنر، 1364.
- اوستا، گزارش و پژوهش جلیل دوستخواه، تهران: مروارید، 1385.
- ایلیا گرشویچ و دیگران، تاریخ ایران دوره هخامنشیان، ترجمه مرتضی ثاقب­فر، تهران: جام، 1385.
- بارتلمه، کریستیان، زن در حقوق ساسانی، ترجمه ناصرالدین صاحب الزمانی، تهران، مؤسسه مطبوعاتی، 1377.
- پیگولوسکایا، نینا، شهرهای ایران در روزگار پارتیان و ساسانیان، ترجمه عنایت الله رضا، تهران: علمی و فرهنگی، 1377.
- تشکری، عباس، ایران به روایت چین باستان، تهران: مؤسسه روابط بین­المللی، 1346.
- توقیعات کسری انوشیروان، به اهتمام حسین نخجوانی، تبریز: مطبعه شفق، 1334.
- جنیدی، فریدون، حقوق بشر در جهن امروز و حقوق جهان در ایران باستان، تهران: بلخ، 1378.
- دریایی، تورج، شاهنشاهی ساسانی، ترجمه مرتضی ثاقب­فر، تهران: ققنوس، 1386.
- دیاکونف، میخائیل میخائیلوویچ، تاریخ ایران باستان، تهران: علمی و فرهنگی، 1382.
- سرافراز، علی­اکبر و بهمن فیروزمندی، مجموعه دروس باستان­شناسی و هنر دوران تاریخی ماد هخامنشی اشکانی، ساسانی، تهران: مارلیک، 1357.
- شیپ­مان، کلاوس، تاریخ شاهنشاهی ساسانی، ترجمه فرامرز نجد سمیعی، تهران: سازمان میراث فرهنگی، 1383.
- صد در نثر، تصحیح و ترجمه ادوارد بامانجی نساوانجی، هندوستان: پارسی، 1909م.
- طبری، محمد بن جریر، تاریخ الرسل و الملوک، ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران: اساطیر، 1375.
- فردوسی، ابوالقاسم، شاهنامه، تهران: امیرکبیر، 1369.
- کریستن­سن، آرتو، ایران در زمان ساسانیان، ترجمه رشید یاسمی، تهران: دنیای کتاب، 1382.
- گفتاری درباره ماتیکان هزار داتستان، ترجمه موبد رستم شهزادی، تهران: فروهر، 1386.
- گیرشمن، رومن، ایران از آغاز تا اسلام، ترجمه محمد معین، تهران: علمی و فرهنگی، 1372.
- محمد بن بلعمی، ابوعلی، تاریخ بلعمی، ترجمه تاریخ طبری، به تصحیح محمدتقی بهار، ج2، تهران، کتابفروشی زوار، 1353.
- مستوفی، حمدالله، تاریخ گزیده، به اهتمام عبدالحسین نوائی، تهران: امیرکبیر، 1381.
- مشکور، محمد جواد، نامه باستان، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 1378.
- مظاهری، علی­اکبر، خانواده ایرانی در روزگار پیش از اسلام، ترجمه عبدالله توکل، تهران: قطره، 1377.
- مهرین شوشتری، عباس، کشورداری و جامعه ایران در زمان ساسانیان، تهران: مؤسسه مطبوعاتی عطائی، 1349.
- مینوی خرد، ترجمه احمد تفضلی، تهران: توس، 1385.
- نامه­تنسر، به تصحیح مجتبی مینوی، تهران: خوارزمی، 1378.
- نلسون فرای، ریچارد، میراث باستانی ایران،­ ترجمه مسعود رجب­نیا، ­تهران: ­­علمی­ و فرهنگی، 1373.
- هرتسفلد، ارنست، تاریخ باستانی ایران بر بنیاد باستان شناسی، ترجمه علی اصغر حکمت، تهران: انجمن آثار ملی، 1354.
- هرمزدیار، داراب، روایات داراب هرمزدیار، تصحیح ارواد مانکجی رستمجی، بمبئی: ایندیا، 1992م.
- یارشاطر، احسان و دیگران، تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان، پژوهش دانشگاه کمبریج، ترجمه حسن انوشه،  ج3، قسمت دوم، تهران: امیرکبیر، 1377.
 
- DadestaniDenig, translated by E.W.West, Oxford University Press, 1882.
- Denkard, translated by E.W.West, Oxford University, Book of8, 1897.
- MadiganiHazarDadistan, translated by AnahitPerikhanian, Columbia University Newyork, Mazda Publisher, 1997.

  • تاریخ دریافت 21 آذر 1403
  • تاریخ بازنگری 25 دی 1403
  • تاریخ پذیرش 25 دی 1403
  • تاریخ انتشار 01 بهمن 1403