پژوهش‌های نوین در مطالعات تاریخ اسلام و ایران

پژوهش‌های نوین در مطالعات تاریخ اسلام و ایران

پیشرفت تمدن اسلامی با تاسیس مدارس در عصر تیموریان

نوع مقاله : ترویجی

نویسنده
دانشجوی دکتری، دانشکده تاریخ، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران
چکیده
بعد از حمله مغول‌ها و از بین رفتن نمادهای تمدن اسلامی، مدارس تیموری به‌ عنوان مکان‌های آموزشی برای تدریس علوم دینی و عقلی شناخته شدند. این مدارس نه تنها فضایی برای آموزش و تحصیل فراهم می‌کردند، بلکه به‌ عنوان نمادهای اجتماعی و فرهنگی شناخته می‌شدند که در گسترش فرهنگ و تمدن اسلامی نقش موثری ایفا کردند. بسیاری از این مدارس در کنار مزارهای بزرگان دینی و مذهبی ساخته می‌شدند و پیوندی عمیق بین معنویت و علم ایجاد می‌کردند. مسئله اصلی مقاله آن است که تأسیس مدارس بر پیشرفت تمدن اسلامی عصر تیموری چگونه تأثیر گذاشته است؟ این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی انجام شده و به دلیل گستردگی نهادهای آموزشی در فرهنگ و تمدن اسلامی، به تأثیر مدارس این دوره بر پیشرفت فرهنگ و تمدن اسلامی پرداخته است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The progress of Islamic civilization with the establishment of schools in the Timurid era

نویسنده English

Mahmoud Hoseini
Student of PhD, Faculty of History, University of Religions and Denominations, QOM, IRAN
چکیده English

After the Mongol invasion and the destruction of the symbols of Islamic civilization, Timurid schools became known as educational places for teaching religious and intellectual sciences. These schools not only provided a space for education and training, but were also known as social and cultural symbols that played an effective role in the development of Islamic culture and civilization. Many of these schools were built next to the tombs of religious and religious figures, creating a deep connection between spirituality and science. The main issue of the article is how the establishment of schools affected the progress of Islamic civilization in the Timurid era? This research was conducted using a descriptive-analytical method and, due to the wide range of educational institutions in Islamic culture and civilization, it addressed the impact of schools of this period on the progress of Islamic culture and civilization.

کلیدواژه‌ها English

Timurians
schools
Islamic culture and civilization
Samarkand
Herat
- اعتمادالسلطنه، محمد حسن خان، مطلع­الشمس، تهران: افست، ۱۳۰۱.
- ایمانیه مجتبی، تاریخ فرهنگ اصفهان مراکز تعلیم از صدر اسلام تا کنون، اصفهان: دانشگاه اصفهان، بی­تا.
- بارتولد، الغ­بیک و زمان وی، امپراتوری مغول و دولت جغتائی، ترجمه حسین احمدی­پور، تبریز: کتابفروشی چهر، ۱۳۳۶.
- جعفری، جعفر بن محمد بن حسن، تاریخ یزد، به کوشش ایرج افشار، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۳۸.
- حافظ ابرو، عبد الله بن لطف الله، جغرافیای حافظ ابرو، تصحیح صادق سجادی و سید على آل داوود، تهران: میراث مکتوب، ۱۳۷۵.
- خوافی، فصیح احمد بن جلال الدین محمد، مجمل فصیحی، تصحیح محمود فرخ، مشهد: کتابفروشی باستان، ۱۳۳۹.
- خواندمیر، غیاث الدین بن همام الدین حسینی، تاریخ حبیب السیر فی اخبار افراد بشر، تصحیح محمود دبیرسیاقی و مقدمه جلال­الدین همایی، تهران: کتابفروشی خیام، ۱۳۵۳.
- خواندمیر، دستور الوزرا شامل احوال وزرای اسلام تا انقراض تیموریان، تصحیح سعید نفیسی، تهران: اقبال ۱۳۵۵.
- خواندمیر، مآثر الملوک به ضمیمه خاتمه خلاصه الاخبار و قانون همایونی، تصحیح میرهاشم محدث، تهران: رسا، ۱۳۷۲.
- خواندمیر، مطلع سعدین و مجمع بحرین، تصحیح محمد شفیع، لاهور: چاپخانه گیلانی لاهور، جزء اول، جزء ۲ و ۳، 1365.
- خواندمیر، مکارم الاخلاق (شرح احوال و زندگانی امیر علی شیر نوایی)، مقدمه و تصحیح محمد اکبر عشیق، تهران: میراث مکتوب، ۱۳۷۸.
- رازی­امین، احمد، تذکره هفت اقلیم، تصحیح محمدرضا طاهری، تهران: سروش، ۱۳۷۸.
- راقم سمرقندی، میر سید شریف، تاریخ راقم، به کوشش منوچهر ستوده، تهران: بنیاد موقوفات دکتر محمود افشاری، ۱۳۸۰.
- روملو، حسن بیگ، احسن التواریخ، تصحیح عبدالحسین نوایی، تهران: بابک، ۱۳۵۷.
- زمچی اسفزاری، معین الدین محمد، روضات الجنات فی اوصاف مدینه هرات، تصحیح محمد کاظم امام، ج 1 و2، تهران: دانشگاه تهران، ۱۳۳۸.
- سمرقندی، کمال الدین عبد الرزاق، مطلع سعدین و مجمع بحرین، به کوشش عبد الحسین نوایی، تهران: موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، ۱۳۷۲.
- سمرقندی، محمد بن عبد الجلیل سمرقندی و ابوطاهر خواجه قندیه و سمریه دو، رساله در تاریخ مزارات و جغرافیای سمرقند، به کوشش ایرج افشار، بی­جا: موسسه فرهنگی جهانگیری، ۱۳۶۷.
- علی شیر نوایی، امیر نظام الدین، مجالس النفائس در تذکره شعراء قرن نهم هجری، به تلاش علی اصغر حکمت، تهران: چاپخانه بانک ملی ایران، ۱۳۲۳.
- فخر الزمانی قزوینی، ملا عبد النبی تذکره میخانه، تصحیح احمد گلچین معانی، تهران: اقبال، ۱۳۶۲.
- کاتب، احمد بن حسین بن على، تاریخ جدید یزد، تصحیح ایرج افشار، تهران: فرهنگ ایران زمین، ۱۳۴۵.
- کربلائی­تبریزی، حافظ حسین، روضات الجنان و جنات الجنان، تصحیح جعفر سلطانی القرائی، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۴۴.
- مستوفی بافقی، محمد مفید، جامع مفیدی، به کوشش ایرج افشار، ج 1 و 3، تهران: کتابفروشی اسدی، ۱۳۴۲.
- مقری علی اصغر، بناهای تاریخی خراسان، مشهد: اداره کل فرهنگ خراسان، ۱۳۵۹.
- مولوی عبدالحمید، آثار باستانی خراسان، خراسان: چاپخانه خراسان، ۱۳۵۳.
- میرخواند، محمد بن خاوند شاه بن محمود، تاریخ روضه الصفا فی سیره الانبیاء و الملوک و الخلفا، تصحیح جمشید کیان فر، تهران: اساطیر، ۱۳۸۰.
- هروی فخری، تذکرة روضة السلاطین، تصحیح ع . خیامپور، تبریز: موسسه تاریخ و فرهنگ ایران، 1345.
- واصفى زین­الدین محمود، بدائع الوقایع، تصحیح الکساندر بلدروف، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، ۱۳۴۹.
- واعظ هروی، سید اصیل الدین عبد الله حسینی، مقصد الاقبال سلطانیه و مرصد الآمال خاقانیه، به کوشش مایل هروی، بی جا: بنیاد فرهنگ ایران، ۱۳۵۱.
- واله اصفهانی، قزوینی محمد یوسف خلد برین، تاریخ تیموریان و ترکمانان، به کوشش میرهاشم محدث، تهران: میراث مکتوب، ۱۳۷۹.
- ویلبر دونالد و گلمبک لیزا با همکاری دیگران، معماری تیموری در ایران و توران، ترجمه کرامت الله افسر و محمد یوسف کیانی، تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور، ۱۳۷۴.
- ویلسن، پیندر، تاریخ ایران دوره تیموریان، ترجمه یعقوب آژند، تهران: جامی ۱۳۷۹.
- یزدى، شرف­الدین على، ظفر نامه (تاریخ عمومی مفصل ایران در دوره تیموریان)، به تصحیح محمد عباسی، تهران: امیرکبیر، ۱۳۶۶.

  • تاریخ دریافت 30 مهر 1403
  • تاریخ بازنگری 25 آبان 1403
  • تاریخ پذیرش 26 آبان 1403
  • تاریخ انتشار 01 بهمن 1403